Geneteka – polska baza indeksów metrykalnych

Projekt Geneteka prowadzony przez Polskie Towarzystwo Genealogiczne to największa bezpłatna baza indeksów metrykalnych w Polsce. Tysiące wolontariuszy przepisało dane z milionów aktów stanu cywilnego i kościelnych ksiąg metrykalnych – głównie z terenów historycznych ziem polskich.

Wyszukiwanie jest bezpłatne i nie wymaga rejestracji. Po znalezieniu wpisu można sprawdzić, w którym archiwum przechowywany jest oryginał dokumentu, a niekiedy bezpośrednio przejść do skanu. Baza obejmuje przede wszystkim dokumenty z XIX i początku XX wieku, z różnymi stopniami pokrycia dla poszczególnych parafii i powiatów.

Geneteka nie zawiera skanów dokumentów – udostępnia indeks, który wskazuje lokalizację oryginału.

Szukajwarchiwach.gov.pl

Portal Szukajwarchiwach.gov.pl jest centralnym systemem informatycznym Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Umożliwia przeglądanie opisów zespołów archiwalnych ze wszystkich polskich archiwów państwowych oraz dostęp do skanów dokumentów z zasobów objętych digitalizacją. Rejestracja jest bezpłatna.

FamilySearch

Portal FamilySearch prowadzony przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich jest największą na świecie bezpłatną bazą danych genealogicznych. Posiada obszerne zbiory polskich metryk – zarówno kościelnych, jak i cywilnych – z różnych regionów historycznych. Wiele materiałów dostępnych jest jako skany z możliwością indeksowania przez użytkowników.

Wyszukiwarka FamilySearch pozwala przeszukiwać zarówno swobodnie udostępnione zbiory, jak i materiały dostępne wyłącznie w centrach FamilySearch lub partnerskich lokalizacjach. Rejestracja bezpłatna.

Ancestry

Ancestry to największy komercyjny serwis genealogiczny na świecie. Posiada rozbudowane zasoby dla terenów zachodnich zaborów – dawnych Prus i Austrii – w tym skany i indeksy dokumentów ze Standesämter oraz galicyjskich archiwów. Dostęp do pełnych zbiorów wymaga płatnej subskrypcji, jednak część materiałów jest bezpłatnie dostępna po rejestracji.

Zestawienie głównych baz danych

  • Geneteka – bezpłatna, indeksy metryk, głównie Polska
  • Szukajwarchiwach.gov.pl – bezpłatna, skany i opisy, archiwa państwowe
  • FamilySearch – bezpłatna po rejestracji, skany i indeksy, zbiory globalne
  • Ancestry – komercyjna, bogate zasoby z Prus i Galicji
  • MyHeritage – komercyjna, dobra dla Europy Środkowej i Wschodniej
  • JRI-Poland – bezpłatna, indeks metryk żydowskich

MyHeritage

MyHeritage to izraelski serwis genealogiczny z dużą bazą rekordów dotyczących Europy Środkowej i Wschodniej. Oferuje narzędzia do budowania drzewa genealogicznego, porównywania z innymi drzewami innych użytkowników oraz rozpoznawania twarzy na starych zdjęciach. Dostęp do pełnych zbiorów dokumentów wymaga subskrypcji.

JRI-Poland – dla genealogii żydowskiej

Projekt JRI-Poland (Jewish Records Indexing – Poland) koncentruje się wyłącznie na indeksowaniu metryk z gmin żydowskich na ziemiach polskich. Baza jest bezpłatna i obejmuje dokumenty z setek miejscowości. Pozwala ustalić, jakie rekordy zachowały się dla konkretnej gminy, i gdzie można znaleźć skany lub mikrofilmy.

PRADZIAD – akta stanu cywilnego w Czechach

Dla badaczy poszukujących korzeni na terenach dawnej Galicji, które po 1945 roku znalazły się na terenie Ukrainy, przydatne mogą być zasoby czeskie. Portal Actapublica i projekt PRADZIAD umożliwiają dostęp do akt metrykalnych z terenów historycznych Moraw i Śląska Cieszyńskiego – regionów z silną polską mniejszością przez wieki.

Praktyczne wskazówki przy korzystaniu z baz

Skuteczne korzystanie z baz danych genealogicznych wymaga znajomości kilku zasad:

  • Nazwiska w zapisie historycznym bywają fonetycznie zniekształcone przez urzędnika – warto szukać wariantów pisowni (np. Kowalski / Kowalsky / Kovalsky).
  • Przed 1918 rokiem granice parafii nie pokrywały się z granicami administracyjnymi – wioska mogła należeć do parafii w odległej miejscowości.
  • Daty w starych aktach mogą być podane według kalendarza juliańskiego (stary styl) lub gregoriańskiego – różnica wynosiła do XIII dni w XIX wieku.
  • Wiek podawany w aktach często jest przybliżony, szczególnie dla starszych osób.
  • Brak wpisu w jednej bazie nie oznacza braku dokumentu – warto sprawdzić kilka źródeł.

Narzędzia do budowy drzewa genealogicznego

Poza bazami danych warto korzystać z dedykowanych narzędzi do organizowania zebranych informacji. Programy takie jak Gramps (bezpłatny, open-source) pozwalają porządkować dane w formacie GEDCOM – standardzie wymiany danych genealogicznych obsługiwanym przez większość serwisów i programów. Umożliwia to eksport i import drzewa między różnymi systemami.